UW OFFER VOOR ONZE VRIJHEID
Willem Persoon -  Auteur, ‘Our Soldiers’, Vlaanderen-België .................<click here for english text versions>


Wij hebben onze ouders en grootouders nog de verhalen horen vertellen over De Grote Oorlog. De Flanders Battle Fields hadden hun levenswijze totaal veranderd. De politieke spanningen aan het begin van vorige eeuw leidden tot een wereldwijd dramatisch conflict. De grenzen van de landen in Europa zouden hertekend worden. Het oorlogsgeweld barstte los in een land dat zich neutraal had verklaard. Niemand hoorde dit standpunt van een zelfstandig, onafhankelijk klein land dat als buffer tussen de grote mogendheden was ontstaan.
Wat niemand had verwacht, gebeurde. Een frontlijn van de Belgische kustlijn aan de Noordzee, over Frankrijk tot Zwitserland zou vier jaar standhouden.
Nieuwe technieken, de komst van de luchtvaart, het gebruik van mosterdgas en nieuwe zware moordwapens brachten een totaal andere vorm van oorlogvoeren. De mensheid had een stap gezet naar de zelfvernietiging.

Vlaanderen werd opnieuw de scène waar internationale conflicten werden uitgevochten. Dit was in de geschiedenis wel meer gebeurd. Onze contreien werden bezet door Romeinen, Habsburgers, Spanjaarden, Oostenrijkers, Fransen en Duitsers. De strategische ligging van ons moederland maakte dit vaak tot een bloedig slagveld.

Dit leidde ook tot spanningen in eigen land, tussen onze volksgemeenschappen, in eigen dorpen en steden, tot in de intimiteit van individuele gezinnen.
Wij leerden op school hoe Julius Caesar ons de ‘Dappersten onder de Belgen’ noemde.
Wij leerden ook hoe een eenvoudige sluiswachter Kogge de sluizen opende en de Westhoek onder water zette. Hiermee was het front gevormd midden de lieflijkste landschappen aan de Noordzee. Hiermee werd de start gegeven voor vier jaar ellende, modder, bloed en dood.
Wie dan ter plaatse de vele oorlogskerkhoven met de tienduizenden kleine witte kruisjes ziet, bedenkt spontaan: “Dit kan toch niet! Ze hebben ons wat voorgelogen.”
Wie al die vreemde namen ziet van nog erg jonge mannen, bedenkt: ”Wat kwamen zij hier zoeken? Wat en wie heeft hen gemotiveerd? Al die Canadezen, Britten, Australiërs, Indiërs, Zuid-Afrikanen, de vele Nieuw-Zeelanders?”
DIT HEBBEN WE NIET OP SCHOOL GELEERD!
En er waren natuurlijk ook de Belgen, vooral de vele eenvoudige Vlaamse jongens, die niet eens de bevelen verstonden van hun veelal Franstalige officieren. Waren uw voorvaders avonturiers? Of waren het helden? Geloofden zij in de vrijheid van de mens? In ieder geval brachten zij voor onze vrijheid het offer van hun eigen leven.
Dit hebben we niet op school geleerd. Dit hebben we een beetje beter begrepen bij de realisatie van dit project ‘Our Soldiers’. Want het gaat vooral over ‘Your Soldiers’.

Moge dit bijdragen tot een betere verstandhouding tussen de volkeren, in het bijzonder tussen Vlaanderen-België en Nieuw-Zeeland. Ondanks de steeds nieuwe oorlogen, tot de mens begrijpt dat alleen vrede en dialoog het echte geluk kunnen  brengen.

Misschien kan kunst dan toch de wereld een beetje beter maken.


OUR SOLDIERS
Veerle Rooms, projectleidster ....


Het project ‘Our Soldiers’ vergde een totale en langdurige inleving in het verleden met de historische gebeurtenissen, de sporen die daarvan overblijven, zowel zichtbaar in Flanders Fields, als in het geheugen van de Nieuw-Zeelanders door getuigenissen en overlevering.

Anderzijds was er een nieuwe perceptie van de Grote Oorlog mogelijk met de evolutie, zowel van de landschappen als de hedendaagse denkwijze van de nieuwe generatie.

Daarom heb ik mijn aandeel in dit project willen plannen en uitvoeren in een aantal basisconcepten onder de noemer: AURA.

Vanuit de hedendaagse landschappen wilde ik de historische gebeurtenissen in een aura plaatsen met tekstintegratie in de beelden.

In de prenten werden verschillende aspecten van het oorlogsgebeuren gereconstrueerd. De onderwerpen die aan bod komen zijn niet zozeer de gevechten zelf. Wel hetgeen er achter de linies gebeurde. Vooral het vele wachten, de vernielde steden en landschappen, verzorging,  voedselvoorziening, opvang, gesneuvelden, eerbetoon,  soldatenkerkhoven en monumenten. Ook de rol van de vrouw, zoals verpleegsters, verbindingsfuncties, communicatie en de rol van de families in Nieuw-Zeeland met de talloze brieven naar en van het front wordt prominent benadrukt.

De vaststelling dat vrijwel niemand van de duizenden gesneuvelde jonge mannen naar hun land van herkomst werd gerepatrieerd, maakt dat wij de bewaarders en behoeders blijven van een bijzonder tragisch hoofdstuk in hun geschiedenis.

Daarom gaat er veel aandacht naar de relieken en kerkhoven in Vlaanderen en naar de monumenten in Nieuw-Zeeland. In NZ werd vooral ook gezocht naar foto’s en documentatie, geschriften e.d. van en naar soldaten die in de Grote Oorlog zijn gesneuveld of deze hebben overleefd.

Vanuit artistiek oogpunt wilde ik ook het individu naar voor halen uit de veelheid. Hiervoor werd vanuit portretten en/of geschriften grafisch werk gerealiseerd, gemixt met een hedendaagse poëtische benadering. Zowel de klassieke technieken als diepdruk, als de digitale en fotografisch gespecialiseerde technieken werden gebruikt.

Het gedeelte dat in Christchurch werd gerealiseerd, is vooral het resultaat van het opzoekingswerk ter plaatse. Met dit materiaal werden ook workshops met de studenten van de Girls’ Art School voorzien. Zij moesten zich verplaatsen in de tijd en de rol innemen van hun soldaten-voorvaderen of hun familie. Hiermee kreeg het team meteen de reacties van de jonge generatie op bepaalde toestanden tijdens de waanzin van die Eerste Wereldoorlog.


OUR SOLDIERS
Lieve Bierque – Concept ..


............

De bijzondere herdenkingen van de 90ste verjaardag van het einde van de Eerste Wereldoorlog en vooral de Slag bij Passendaele in oktober 1917 waren  de aanleiding en inspiratie om dit project ‘OUR SOLDIERS’ op te starten.

Eerder had ik dit thema reeds aangewend in ‘Memories’ wat in maart 2007 uitmondde in mijn solo-tentoonstelling ‘Lieve Bierque: Souvenir de Belgique’ in de NG Gallery in Christchurch, Nieuw-Zeeland.

In de mixed media prenten gebruikte ik oude foto’s en familiedocumenten. De titel van deze tentoonstelling en de verwerking van o.a. gehaakte postkaarten die vele soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog van het Westelijk Front naar Nieuw-Zeeland zonden, symboliseerden reeds de band tussen Vlaanderen-België, met Antwerpen mijn geboortestad en Nieuw-Zeeland, mijn nieuw thuisland.

Tijdens diverse bezoeken aan Vlaanderen-België in 2006 en 2007 ontstond er een hernieuwde vriendschapsband tussen mij en mijn echtgenoot Gavin Bonnett met beeldend kunstenares Veerle Rooms en auteur-journalist Willem Persoon.

Samen maakten wij een globaal concept met als thema ‘OUR SOLDIERS’ en vroegen wij de Nieuw-Zeelanders Kate McColl (auteur) en Paul O’Connor (historicus) zich bij dit initiatief aan te sluiten.

Dit team was van mening dat de toepassing van ‘Woord en Beeld’ in gezamenlijke kunstwerken een band kon scheppen tussen ‘verleden, heden en toekomst’ voor beide cultuurvolkeren Nieuw-Zeeland en Vlaams-België.

Om deze banden zinvol in praktijk te brengen moeten wij ons bewust zijn van ons verleden en de toekomstige ideeën en acties. De kennis van het verleden in dit project Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen, en een eerbetoon aan de betrokken soldaten en hun families is een ‘Gezamenlijk Vertrekpunt’ voor een nieuwe creatieve samenwerking tussen beeldende kunstenaars en auteurs uit Nieuw-Zeeland en Vlaanderen-België.

Historisch fotomateriaal, oorlogsmemorabilia en brieven zijn krachtige troeven om dit aspect van de Eerste Wereldoorlog op een originele manier in beeld te brengen.

Dit wordt wel eens ‘Schilderen vanuit het verleden’ genoemd. Het echte opzet van dergelijke ‘wedersamenstelling’ is een daad van ‘herinnering’. Het samenbrengen van waardevolle beelden en deze aanwenden in mixed media ‘Beeld en Woord’ zijn mogelijkheden om dit verleden te helpen bewaren in de toekomst.